كسى را ، پس استعمال كن پنج خصلت مذكوره را ، و عزم كن و توكّل كن بر حقّ تعالى ، پس به درستى كه عمل به اين پنج خصلت مىكشاند ترا به سوى حقّ و صواب . و آنچه از امور دنيا است كه رجوع به دين نمىكند پس بينداز آن را و تفكّر مكن در آن ؛ پس به درستى كه هرگاه چنين كردى برمىخورى بركت زندگانى و شيرينى طاعت را . پس به درستى كه در مشورت ، كسب كردن علم است ؛ و عاقل كسى است كه استفاده كند از مشورت علم تازه را ، و راهنمائى كند به مشورت بر آنچه حاصل مىشود از مراد خود . و مثل مشورت با اهل مشورت مثل تفكّر است در خلقت سماوات و ارض و فانى شدن اين‌ها ، و اين دو بىنيازند از تكيه‌گاه ؛ بسبب آنكه هر قدر قوى مىشود تفكّر شخص در خلقت سماوات و ارض ، و غوص مىكند در بحر نور معرفت ، زياد مىكند عبد به آن عبرت و يقين را . و مشاورت مكن كسى را كه تصديق نكند او را عقل تو و اگرچه مشهور بعقل و ورع باشد . و هرگاه مشاورت كردى كسى را كه تصديق كند او را قلب تو ، پس مخالفت مكن او را در آنچه اشاره مىكند به آن بر تو اگرچه بوده باشد بر خلاف مراد تو ؛ پس به درستى كه نفس ، سركش است در نزد قبول حقّ ، و خلاف كردن نفس در نزد امورات حقّهء واقعيّه باعث بيان و هدايت است . شرح تفصيلى بدان بتحقيق كه در انسان عقلى است مطبوع « 1 » كه فطرى است انسان را و عقلى است مسموع كه اكتسابى است و از راه سمع از اهل عقل و تجربه حاصل مىشود كه : العقل عقلان ؛ مطبوع و مسموع . و عقل فطرى در بدايت حال ، بالقوّه است و بتدريج به

--> ( 1 ) - فطرى و جبلّى